|
Mikið lifandis
skelfing er ég orðin leið á hinum
"neikvæðu" fréttum sem dynja yfir land og
lýð alla daga. Maður opnar ekki blað eða
ljósvakamiðil öðruvísi en kreppa, svindl, svínari og
ráðaleysi valdhafa glymji í eyrum manns. Ekki tel ég
að þetta bæti sálarástand þjóðarinnar. Fyrir fáum
dögum var ég við kvöldmessu í sóknarkirkjunni minni
í Stafholti. Þar flutti presturinn okkar sr. Elínborg
Sturludóttir magnaða ræðu og hef ég reyndar hvatt
hana til að birta hana opinberlega. Í prédikun sinni
hvatti hún fólk meðal annars til að taka
sjálfstæðar ákvarðanir og draga sjálfstæðar
ályktanir, ekki gleyma allt hrátt sem kæmi fram í
fjölmiðlum. Á þessum tímum held ég að orð hennar
séu mun mikilvægari en margan grunar. Mér virðist
einmitt sem fólk sé bara að gleypa við öllu því sem
fram kemur í fjölmiðlum, án þess að hugsa hvort
það eigi raunverulega alveg eins bágt og þar kemur
fram. Þótt þrengi að eigum við afar margt til að
þakka fyrir og að mínu mati eigum við að horfa í
þá hluti ekki verða í fortíðarhyggju gremju, reiði
og sorgar yfir missi á veraldlegum gæðum sem hvort sem
er vega aldrei þyngst þegar upp er staðið. En það
breytir ekki því að taka þarf til hendi. Fólk þarf
að setja upp vinnuvettlingana og fara að gera eitthvað
að viti. Ég verð að viðurkenna að allt hið ágæta
fólk sem situr í mínu umboði á Alþingi setti niður
í mínum huga um daginn. Þegar verkin þurfa að tala,
allir þurfa að vera í sama vinnuliðinu, eins og þegar
þarf að bjarga heyi í hús undan yfirvofandi rigningu,
þá rífast menn um gjörsamlega fánýta hluti. Hverjum
er ekki sama í dag hver kemur fram með hvaða frumvarp
svo framarlega sem það rétti landið við að nýju?
Hverjum er ekki sama í dag hvort kaupa megi bjór í
matvöruverslun eða ekki? Fólk er bara alls ekki að
hugsa um það núna og án efa mun gefast tími síðar
til að ræða þau mál. NÚNA ríður á að bjarga
heyinu í hús, svo ég noti áfram þá líkingu. Ef
það tekst ekki verður eftirleikurinn afar erfiður.
Bóndinn veit að ef hann á engann vetrarforða getur
hann ekki haldið neinar skepnur. Íslenska þjóðin veit
að ef bankakerfinu verður ekki komið í starfhæft
ástand, STRAX, verður hvorki vinna né framleiðni í
landinu. Þá fyrst getum við hugsað okkur að ganga í
hið stjórnsama samband Evrópulanda því við verðum
hvort sem er ósjálfbjarga. Og talandi um ESB. Fyrir
nokkru síðan voru tveir aðilar að hnútukastast í
fjölmiðlum hvort Ísland fengi fagnandi viðtökur í
Evrópusambandinu eða ekki. Annar sagði að vel yrði
tekið á móti okkur, hinn sagði að ekkert rými væri
fyrir okkur í bili. Tveimur dögum síðar, eða svo,
birtist frétt í skosku dagblaði þar sem þegar var
farið að gera út á fiskveiðar á íslensk fiskimið.
Og þannig verður það einmitt, ef við gerum þá regin
skyssu að ganga í Evrópusambandið. Við vorum nærri
700 ár að ná sjálfstæði okkar aftur, ætlum við að
henda því út fyrir stundar erfiðleika? Ef svo er
höfum við gleymt baráttu forfeðra okkar sem glímdu
við eldgos, pestir, hugur og vosbúð í allar þessar
aldir. Á þessu erfiða, ástsæla skeri tórðu undir 50
þúsund manns eftir enn eina pestina á 19. öldinni.
Það er vanvirðing við þessa sömu forfeður að láta
ytri erfiðleika sem ekki eru einu sinni að taka frá
okkur fæði og klæði verða til þess að við hendum
sjálfstæðinu um borð. Höldum áfram að vera
stoltasta þjóð í heimi, Íslendingar sem mæta hverjum
vanda með vinnuvettlingana á höndum og uppbrettar ermar
til að fylla allar okkar hlöður af heyi.
Með
sjálfstæðum kveðjum úr Borgarfirðinum
FNYKURSKÝ. Í
gömlum slagara segir: "Svífur yfir Esjunni,
sólorðið ský," það má til sannsvegar færa að
ský svífi yfir Esjunni en að þessu sinni eru þau ekki
sólroðin heldur fnykurský. Því líkt og annað eins
hef ég varla vitað. Skítalyktin sem gýs alls staðar
upp er með ólíkindum hvað varðar peninga- og
útrásarmenn þjóðarinnar. Við höfum heyrt og lesið
um alls kyns dæmi um undanskot, millifærslur til eyja í
suðurhöfum, sparifjárstuld, blekkingarvefi og annað í
þeim dúr. Einnig um sejk sem keypti hlut sem aldrei var
keyptur, peningar hringsóluðu á milli dálka í
bókhaldinu, en þetta nýjasta slær eiginlega
öllu við. Fréttin í Mogganum í dag um yfir 200
milljarða sem hafa verið lánaðir einhverjum sem var
að fara á hausinn og Kompásmenn er reknir vegna
fréttarinnar um það. Í byrjun ársins talaði ég um
á þessum vettvangi að við hefðum aðeins séð
toppinn á ísjakanum og enn er ég hrædd um að svo sé.
Fyrir þá sem voru að senda peninga á milli reikninga,
milli suðrænna eyja, milli gjaldþrota fyrirtækja,
finnst nú ekki mikið þótt einhver gamall karl eða
kerling tapi einhverjum þúsundköllum heima á Fróni.
Það eru bara smáaurar sem litlu skipta. Þeir eru að
eigin áliti að gráta mikið stærri upphæðir sem
þeir hafa tapað,sem þeir áttu kannski aldrei heldur
voru bara tölur í bókhaldinu. Fólkið sem átti hins
vegar peningana inni á sparireikningum bankanna hafði
sannarlega unnið fyrir þeim. Í flestum tilfellum var
þetta afrakstur margra ára vinnu, krónur sem lagðar
voru til hliðar, með nægjusemi til að eiga léttara
ævikvöldi og fyrir útförinni sinni, eins og sagt var
í gamla daga.
Mér finnst
gott að fólk mótmæli. Mér finnst gott að fólk sýni
að það sé ekki ánægt með það sem hefur gengið
á. Hins vegar spyr ég mig hvort ekki sé verið að
argast út í "vitlaust" fólk. Eigum við ekki
frekar að gera kröfu um að þeir sem fóru með
peningana okkar, þeir sem færðu á milli dálka í
bókhaldinu, þeir sem tóku sparipeningana sem amma og
afi áttu að þeir sæti ábyrgð? Þarf ekki með
einhverjum ráum að reyna að fá eitthvað af þessu fé
til baka? Hvað er hægt að gera? Eiga þeir eignir sem
hægt er að fyrsta eða eru þær allar í suðurhöfum?
Er hægt að draga þá fyrir lög og rétt? Ég veit
það ekki, en kannski er blanda af þessu það sem þarf
að gera. Alla vega. Engin ástæða er til þess að
þeir sem höfðu okkur að féþúfu, komist upp með
það.
Með
fjármagskveðjum úr Borgarfirðinum
"Stress er
bráðdrepandi," sagði einn kennarinn við okkur
þegar ég var að læra sjúkranuddið á sínum tíma.
"Ásamt því að éta hvítan sykur/hveiti er það
eitt það versta sem þú getur gert líkama
þínum." það er nefnilega það. Og afhverju
skyldi ég nú vera að rifja þetta upp núna? Jú,
einfaldlega af því að ég var að lesa grein um að
stress endurvekti krabbamein, hvorki meira en minna.
Greinin er í nýjasta hefti Lifandi Vísinda. Talað er
um að ef sá sem er með krbbamein fer stressaður eða
áhyggjufullur í aðgerð séu mun meiri líkur á því
að meinið taki sig upp aftur en ella. Almennt stress
hefur einnig áhrif á batahorfur. Í ljósi umræðu sem
varð um fullyrðingu kennara míns á sínum tíma, kemur
þetta mér alls ekki á óvart. Hann sagði að stress
kæmi í veg fyrir að líkaminn starfaði eins og honum
væri lagið.
Stress veldur því í raun að líkaminn er
alltaf á yfirsnúningi. Hann er að leysa úr læðingi
stresshormón sem ekki er gott að þvælist um í kerfinu
í tíma og ótíma. Hann vildi meina að mesta böl
nútímans væri stressið. Auðvitað hefðu forfeður
okka og mæður fundið fyrir stressi og í hófi er það
nauðsynlegt. Hins vegar hefur það orðið of áberandi
í nútíma þjóðfélagi. Það sem mest er örðuvísi
í dag en var fyrir ríflega öld síðan er aukið
stress, meiri neysla af hvítum sykri og hveiti. Það
hveiti sem við átum sem börn, þau ykkar sem komin eru
á minn aldur, er ólíkt því hveiti sem notað er í
dag. Núna er búið að taka öll næringarefni úr því
til að það líti sem hvítast út. Því erum við í
raun mest að innibirgða lím, sem klístrast alls
staðar þegar inn er komið. Enda vita leikskólakennarar
hversu gott er að nota "hveitilím" í alls
konar föndur. Til þess að stuðla að betri heilsu
þurfum við því að minnka stressið, nota hrásykur í
stað þess hvíta, henda út hvíta hveitinu og síðast
en ekki síst.....DREKKA ÍSLENSKT VATN, beint úr
krananum. Tveir lítrar á dag er ágætt, óþarfi að
hafa það meira. Ef við pössum þetta, verður margt
betra í heilsudæminu okkar.
Með
hreistikveðjum úr Borgrfirðinum
Erlendu lánin
hvað????? Nú get ég ekki lengur orða bundist. Í
þjóðfélaginu hefur dunið sú rödd sem vorkennir
þeim gífurlega sem hafa tekið erlend lán, og
sannarlega er þeim vorkun, ekki skal neitt dregið úr
því. En hvað með alla hina sem tóku bara venjuleg
verðtryggð lán? Hvað með þá segja kannski
einhverjir? Jú, ég verð að segja að þeir eiga mína
vorkun mikið frekar ein þeir sem tóku erlendu lánin.
Þau koma þó til með að lækka þegar gengið kemst í
lag aftur. Þeir sem hins vegar eru með íslensk
verðtryggð lán eiga engrar viðreisnar von. Sú
verðbólga sem mallað hefur hér undanfarið hefur sett
sitt varanlega mark á verðtryggðulánin, þau lækka
sem sagt aldrei aftur. Jón og Gvendur eru báðir með
jafnhá lán, kr 25 milljónir. Jón er með erlent,
Gvendur með íslenskt. Hjá þeim báðum hafa lánin
sannarlega hækkað, og í raun svipað mikið. Afborgunin
hjá báðum var um 100 á mánuði í dag ríflega 300
þúsund. Jón fékk betri fyrirgreiðslu í sínum banka
af því að hann var svo "óheppinn" að vera
með erlent lán, Gvendi hefur hins vegar gengið illa
með sitt. Verðbólgan er í sögulegu hámarki en
gengið hefur heldur lagast, þótt hægt fari. Eftir ár
eða tvö þegar vonandi verður komin betri tið með
blóm í haga verður Jón í þokkalegum málum en slíkt
er ekki hægt að segja um Gvend. Í dag eru lánin
þeirra vel yfir 35 milljónir. Lán Gvendar mun verða
þar áfram, yfir gröf og dauða nema honum takist að
öngla inn óvæntar tekjur, gengið mun sjá um að Jón
verður mun áhyggjuminni í framtíðinni. Því segi ég
enn og aftur. ERLENDU LÁNIN HVAÐ??
Með
lánhæfiskveðjum úr Borgarfirðinum
Þannig háttar
til í minni fjölskyldu að afar margir eiga afmæli í
janúar. Þegar ég var krakki vorum það við systur,
Inga og ég sem áttum 10 og 20 og amma Stína á milli en
hún á 12. Nokkur umræða var um að á bernskuheimilinu
að sá sem ætti fyrsta daginn hlyti að vera eldri en
hinir.Með auknum þroska höfum við komist að því að
þetta er ekki alveg svona einfalt. Fleiri hafa síðan
bæst í þessa janúarflóru sem er gaman. Þar sem ég
á sjálf minn afmælisdag í janúar geri ég jafnan
ráð fyrir því í jólabakstrinum því mér finnst
afar gaman að fá fólk inn um dyrnar á afmælisdaginn
minn. Ég á svo sem ekkert frekar von á því að það
verði neitt öðruvísi þetta árið, þótt það sé
kreppa. En í dag á amma mín yndisleg afmæli. Hún er
97 ára gömul í dag. Heldur eigið heimili með dyggri
aðstoð góðs fólks. Les enn þótt sjónin mætti vera
betri, man alla hluti og er ern miðað við aldur og
fyrri störf. Ég hef stundum sagt að ef ég verð eins
hress 80 eins og amma var þegar hún varð níræð, megi
ég vel við una. Sú skoðun mín hefur ekkert breyst.
Með
afmæliskveðjum til ömmu
Þá hefur
nýja árið hafið innreið sína í mestu kreppu síðan
þeirri sem gekk yfir heimsbyggðina í kringum 1930.
Ástandið er engu líkt og mun ekki koma mér á óvart
þótt að einungis toppurinn af ísjakanum sé kominn í
ljós. Í huga mínum er ekki nokkur spurning um að
víða hafa menn farið illa með annarra fé, teygt á
ólum síðgæðisins til hins ítrasta, ef ekki annað og
verra. Sem sagt margir hafa alla vega verið með
siðlausar aðgerðir ef ekki ólöglegar.
Nýja árið
leggst þó vel í Borgabúa. Gamla árið var kvatt í
anda fjölskyldunnar og hið nýja boðið velkomið.
Veður var yndislegt á gamlárskvöld. Himinn heiður svo
ljósadýrð sást víða að. Hér á hlaðinu var
eitthvað sprengt, mest verið með stjörnuljós enda
barnabörnin fjögur öll stödd á svæðinu með
foreldrum sínum. Kveikt var á smá brennu, sem illa
brann sökum bleytu, allir voru með kyndla og þetta var
yndislegt. Þegar nýja árið var nýlega gengið í
garð fórum við Binni litli með okkar kyndla og
óskuðum íbúum Borgaanna gleðilegs nýs árs með
þökkum fyrir það gamla. Það gerum við á hverju
ári og er jafn nauðsynlegt og sjá gamla ártalið
hverfa í sjónvarpinu og hið nýja birtast.
Með
bjartsýnikveðjum úr Borgarfirðinum
Það bar helst
til tíðinda fyrir nokkrum árum í Borgarfirði og konur
tvær ákváðu að safa fræum af trjám, eftir afar gott
sumar. Þær brugðu undir sig betri fætinum, þótt
eiginlega væri þetta hálfgert haltur leiðir blindan
samstarf. Farið var með þjóðvegi nr. 1 lagt í kant
og aðstæður skoðaðar. Í ljós kom að hátt reyndist
vera niður af veginum þar sem leita skyldi fanga, einnig
að girðing nokkur myndi heldur tefja för. Önnur konan
var heldur léttari á fæti en hin, enda yngri. Hún lét
sig vaða niður háan kantinn að girðingunni og komst
með ótrúlegum fimleik yfir hana. Hjá hinn gekk ekki
eins greitt. Finna varð stað þar sem lægra var niður
af vegninum, enda hækja ein sem þvældist fyrir
fótafiminni. Er niður var komið tók ekki betra við.
Hófst nú æðisgengin leit að svæði á girðingunni
þar sem auðvelt yrði að komast yfir fyrir
hækjukonuna. Á einum stað var ögn slaki á
girðingunni og réðust valkyrjur þessar á staðinn til
að koma þeirri frú yfir sem enn var vitlausu megin við
girðinguna. Fyrst flaug hækjan yfir. Það var lítið
mál. En björninn var ekki þar með unnin. Konan var
heldur stirð enda notaði hún ekki hækju að gamni
sínu. Sú yngri togaði annan fótinn á stallkonu sinni
yfir girðinguna og hófst þá þrautagangan að koma
hinni löppinni yfir líka. Jafnvægið var ekki gott.
Hækjufrúin tók á það ráð að grípa þéttingsfast
í buxur þeirra er yfir var kominn. Sú var í
íþróttabuxum og hafði gleymt að herða reimina er
prýddi mittisstað og hélt buxunum uppi. Átökin voru
hörð við lapparskriflið sem illa gaf sig. Það sem
verra var. Buxnaómyndirnar tóku einnig að gefa eftir og
sigu nú niður í samræmi við ákökin. Hækjukonan
seig einnig niður og nálgaðist óðfluga helgasta stað
þeirrar yngri. Einnig fór að koma í ljós, fyrst æði
fagur nærfatnaður, þveginn og strokinn og keyptur í
Hagkaupum, ekki löngu fyrr. En teygjan í þeim reyndist
heldur ekki besta haldreypið og því fór að bera að
beru holdi er fatnaði þessum er alla jafna ætlað að
hylja. En áfangasigur var unninn og konurnar tóku
lítið eftir því í baráttunni við fótinn hvað
væri í gangi. Leikar fóru þannig að konan á fætinum
komst yfir með andlitið fast í hreiðri þeirrar yngri
sem skartaði fögrum botni sinum, berum, móti
umferðinni á þjóðvegi númer eitt. Þegar allt var
yfirstaðið og konunum ljóst hvernig komið var, varð
þeirri eldri að orði: "Það er með ólíkindum
að ekki hafi orðið slys við veginn." Svo mörg
voru þau orð. Þess skal getið svona í framhjáhlaupi
að fræin fundu þær ásamt betri leið til að komast
yfir girðingu og upp á veginn aftur.
Með
frjógvandi kveðjum úr Borgarfirðinum
Í kvöld
fylltist ég heilagri reiði fyrir hönd
landsbyggðarinnar. Það gerist ekki oft að frúin á
Borgum verður verulega reið og henni renni mikið í
skap. Slíkt er vert að færa í annála og það gerist
hér með. Svo bar við að sonur okkar þurfti lán til
að fjármagna íbúðarkaup. Með breyttum reglum á
lánamarkaði er ekki lengur að hægt að fá eins mikið
lánað út á fasteignir og áður var. Sem að mörgu
leiti er hið besta mál. Eigendur jarðarinnar Borga
sitja á feitri fasteign og sjálfsagt var að lána
stráksa og konuefni hans veð til að fá hagstæðara
lán. Skyldi það sótt í lífeyrissjóð sonarins.
Verðmat var gjört fyrir jörðina og þar með ljóst
að hún var hundruða milljóna virði, sem vitað var.
Veðsetningar þeirrar fasteignar er því afar lágt.
Lífeyrissjóðslánið var einungis upp á fjórar
milljónir svo enginn taldi að vandasamt yrði að bíða
eftir jákvæðu svari frá sjóðnum. Svo bregður hins
vegar við að þetta veð þykir ekki nógu gott. Fyrir
hvíla á jörðinni þrjú lán, öll hjá sömu stofnun.
Þótt að á annað hundrað milljónir séu sem trygging
fyrir þessu fjögurra milljón króna láni var samt ekki
nógu gott að fá fjórða veðrétt. Og hér kemur
bomban!!! AF ÞVÍ AÐ VEÐIÐ VAR Í JÖRÐ!!!!! Á
meðan auðmenn eru að fjárfesta í jörðum úti um
landið til að tryggja fjármagni sínu sem besta vexti
er kerfið ekki búið að meðtaka það að jarðir eru
ekki síðri eign heldur en húskumbaldi suður í
Reykjavík. Ef samsvarandi verðmæti hefði verið
bundið í einum húskofa í höfuðborg lýðveldisins
hefði þessi spurning ekki einu sinni komið upp en af
því að veðið var jörð, með hlunnindi,
sumarbústaðalönd sem gefa tekjur og annað eftir því,
þá var fjórði veðréttur ekki nóg. Og það sem
allra verst er. Viðkomandi lífeyrissjóður fer þess á
leit við þá stofnun sem við skiptum við, að okkur
forspurðum, að stofnin gefi eftir einhvern veðréttinn
og hleypi sjóðnum fyrir ofan sig. Ég hef sjaldan heyrt
annað eins. Enn og aftur er ekki nógu gott það sem
tilheyrir landsbyggðinni. Þó eru hér laxveiðiár sem
greitt er offjár fyrir að veiða í. Gæsalendur sem
færri komst í en vilja. Sumarbústaðalönd sem margir
geta hugsað sér að byggja sér sælureit á og fleira
mætti telja. En þetta eru víst ekki verðmæti í augum
forráðamanna lífeyrissjóðs sem greinilega ekki
fylgjast með tímanum. Það liggur við að maður sendi
þeim bara puttann og bjóðist til að greiða fyrir þá
update-forrit. Kannski að þá rynni upp fyrir þeim
ljós. Jarðir hafa hækkað gífurlega í verði. Bændur
sitja ekki í dag á verðlausum túnbleðlum. Þeir eiga
eignir sem margir vilja greiða offjár fyrir að eignast.
Verði ljós!!!!
Með
heilögum reiðikveðjum úr Borgarfirðinum
Þá eru
Íslendingar orðnir alla vega silfurhafar á
Olympiuleikunum í Kína. Frábær árangur það. Þeir
hafa ekki farið eftir þeim línum sem ríkisstjórnin er
að og hefur verið að leggja síðustu vikur og e.t.v.
mánuði. Að gera ekki neitt. Mér dettur oft í hug
þegar ég heyri auglýsingu frá fyrirtæki einu þar sem
segir eitthvað á þessa leið: Hvað sem þú gerir,
ekki gera ekki neitt." Það er einmitt það sem
hefur verið í gangi í ríkisfjármálnum undanfarið,
bara gera ekki neitt. Allir vita að gamla máltækið,
flas er ekki til fagnaðar, á oft og víða við, en menn
verða jú að vita hvenær það á við og hvenær ekki.
Það verður að hafa í huga það sem stendur í
æðruleysisbæninni að breyta því sem hægt er að
breyta, sætta sig við hitt og hafa vit til að greina
þar á milli. Og þar liggur hundurinn oft grafinn.
Þetta með vitið. Kannski hefði okkar ástkæri
Sparisjóður ekki farið svona illa ef menn hefðu ekki
gert ekki neitt og haft vit til að greina á milli. Sá
spyr sem ekki veit. Maður nokkur sagði eftir hinn
fjölmenna fund sem haldinn var í Borgarnesi að
forráðamenn Sparisjóðsins ættu að fara í pólitík.
Þeir hefðu talað og talað en ekkert sagt og litlar
skýringar gefið. Það er ákveðin kúnst að tala án
þess að gefa neinar upplýsingar. Margir segja að
ýmsir stjórnmálamenn séu leiknir í þeirri tegund
ræðumennsku. Það má oft án efa til sannsvegar færa.
En sem sagt, ekki gera ekki neitt er oft í góðu gildi.
Ég vona bara að menn bíðir ekki svo lengi að
atvinnulífið verði allt komið upp á rönd og kreppan
verði eins og sú sem skall á heimsbyggðina með hruni
verðbréfa í Wall Street árið 1929. Er ekki sagt að
við séum að súpa seyðið af hruni húsnæðislána í
Bandaríkjunum? Er það þá ekki samlíking við það
sem gerðist hinn svarta þriðjudag, haustið 1929?
Með ekki
neinum kveðjum úr Borgarfirðinum
Ég tók eftir
því þegar ég hóf að rita þessi orð að í sumar
hef ég skráð hér inn með nærri mánaðar millibili.
Kannski verður nú breyting á því. Fjölskyldan
brunaði norður í land fyrir skömmu til að hlýða á
tónleika í Akureyrarkirkju. Þar voru flytjendur
Margrét Brynjarsdóttir Mezzosopran og Gísli Jóhann
Grétarsson sem lék á gítar. Þau kölluðu tónleikana
sína "Suðræn og ljúf tónlist í
Akureyrarkirkju." Þetta var virkilega gamana og
ótrúlega margir áheyrendur sem mættu í kirkjuna.
Aðgangur var ókeypis en opinn baukur sem í mátti
leggja aur, ef vilji var til. Í hann safnaðist töluvert
á annan tug þúsunda þannig að margir vildu kvitta
fyrir sig. Móðurlegt stolt gerði auðvitað vart við
sig en á saman tíma var farið í blaðamannsgírinn og
flytjendur myndaðir í bak og fyrir.

Á þessari mynd
eru þau að flytja lag um malarastúlkuna sem yfirmaður
þorpsins er svo hrifinn af en hún sér ekkert nema
malarann sinn sem situr með hvíta húfu og leikur fyrir
hana á gítar. En nú eru flytjendurnir flognir á vit
ævintýra sinna í norður Svíþjóð. Þar stunda þau
bæði nám í tónlist. Hann í tónsmíðum og
hljómsveitarstjórn en hún í söngnámi. Það er svo
frábært að í nútímanum geta flestir þeir sem vilja
hafa til, látið drauma sína rætast. Ekki eru margir
áratugir síðan það þótti féttnæmt ef einhver fór
utan til söngnáms. Slíkt kostaði meiri fjármuni en
flestir höfðu milli handa. Nú er öldin önnur, sem
betur fer, og þeir sem hafa hæfileika til geta lagt
rækt við þá hæfileika sem þeim voru gefnir í
vöggugjöf. Það er ekki allt slæmt í nútímanum
þótt á stundum vilji sumar meina að svo sé.
Með
hæfileikaríkum kveðjum úr Borgarfirðinum
Eins og landsmenn vita hefur verið
einmuna blíða hér um slóðir í sumar. Vorið byrjaði
vel með hlýindum í maí og svo hefur næstum verið
óslitil síðan. Borgfirðingar eru venju fremur
sólbrúnir, enda fátt annað yndislegra en að vera úti
og njóta hins íslenska sumars. Skiptir ekki máli hvort
það er vott eða þurrt, það er best að vera á
Íslandi á sumrin. Og AMEN eftir því. Eg gerðist
gífurlega menningarleg um síðustu helgi og fór á
fjölmarga tónleika í tengslum við Reykholtshátíð.
Það var í einu orði sagt frábært. Það er nærandi
fyrir líkama og sál að fara að hlusta á fagra hljóma
í metnaðarfullum flutningi frábærra listamanna. Að
koma út í kvöldsólina og fagurt umhverfi Reykholts
eftir flutning sem engin lýsingarorð geta skýrt verður
ógleymanlegt. Við hjónin á Borgum erum ekki sammála
um gildi þess sem skemmtunar eða sálar hressingar að
fara á tónleika þar sem sígild tónlist er borin á
borð. Enda fór það svo að frúin skeiðaði í
Reykholt með vinkonum sínum en leyfði bóndanum, allra
náðarsamlegast, að vera heima við hverja þá iðju er
honum hugnaðist. Með þessu fyrirkomulagi voru báðir
ánægðir. Það er alltaf gott þegar sá háttur er
mögulegur, að allir gangi sáttir frá borði. Hins
vegar er afar líklegt að Reykholtshátíð sé búin að
eignast dygga hlustendur framtíðarinnar í okkur
vinkonunum er saman brunuðum á skemmtun þessa í sumar.
Með sígildum kveðjum úr Borgarfirðinum
Þá erum við í Stafholtsprestakalli búin að velja
okkur prest. Fyrsta konan sem verður prestur í
prestakallinu sr. Elinborg Sturludóttir hefur verið
valin úr hópi fjölmargra hæfra umsækjenda. Því
miður er það svo að skortur er á prestaköllum í
dag, ekki prestum og þvi verður án efa oft erfitt að
velja presta í náinni framtíð þegar hópur virkilegra
hæfra einstaklinga sækir um. En svona er lífið. Ég
fór sem fararstjóri með nærri 50 orlofsdömur norður
á Húsavík nú um jónsmessuhelgina. Ekki leit út fyrir
að veðurguðirnir myndu verða hliðhollir okkur að
þessu sinni. Margir svitadropar runnu vegna þess. Það
hefur nefnilega fylgt þessum bílstjóra, Ásgeiri
Einarssyni, að hans sögn og hópnum að alltaf hefur
verið gott veður. Nú var stressið yfir því að
þetta myndi verða ferðin þar sem lukkan yfirgæfi
bílstjórann og hópinn. En viti menn. Á
föstudagskvöld er rennt er í hlað á hótelinu á
Húsavík, braust sólin fram úr skýjunum og skein svo
til linnulaust á meðan á dvöl hópsins stóð. Það
urðu því enn meiri fagnaðarlæti á hótelinu en venja
var við komu hópa þangað. Það var nefnilega búið
að segja þeim að þessum hópi fylgdi gott veður.
Veðurguðalukkan hvarf síðan á brott með
ferðalöngunum suður fyrir heiðar og hvort hún birtist
aftur á Húsavík, verður tíminn að leiða í
ljós.
Með lukkulegum kveðjum úr Borgarfirðinum
Nú er ég búin að heyra í öllum vorboðunum. Ég
er ekki eins og margir að mér finnist vorið vera komið
þegar ég heyri í lóunni, hrossagaukurinn er frekar
minn fugl að ég tali nú ekki um þegar ég heyri í
spóa eða sé minn uppáhaldsfugl, tjaldinn, þá hlýtur
vorið að vera komið. En nú bregður svo við að
vorboðarnir eru ekki allir fiðraðir að þessu sinni.
Þannig er að sóknarpresturinn okkar í Stafholti sr.
Brynjólfur Gíslason hefur ákveðið að hætta presskap
í haust eftir nærri 40 ára starf. Prestakallið hefur
verið auglýst til umsóknar og með blænum berast því
þessir ófiðruðu vorboðar hingað í sóknina. Að
taka á móti fólki sem hefur áhuga á að setjast að
á hinu fornfræga prestssetri Stafholti, er gífurlega
skemmtileg tilbreyting frá venjulegum vorstörfum.
Einhver þeirra mun síðan taka við búsforráðum í
Stafholti í haust, hver það verður mun framtíðin
leiða í ljós. En hvort sem það er þessu vorboðum
að þakka eða ekki þá er nú vor í lofti um allan
Borgarfjörð. Sunnan undir vegg hefur allt grænkað og
byrjað er að örla á grænni slikju á túnum bænda.
Að mínu mati er vorið yndislegur tími, maður
endurnýjast á sál og líkama. Allt verður svo mikið
léttara og auðveldara þegar náttúran er að vakna.
Að sjá lítil lömb skoppa um til að reyna að kroppa
þá litlu nál sem komin er, skemmir ekki fyrir í
sambandi við stemninguna. Það er fullkomnað, eins
segir í góðri bók.
Með fullkomnum kveðjum úr Borgarfirðinum
Ekki finnst mér sérstaklega sumarlegt hér um
slóðir. Norðan svæla dag eftir dag, kaldur apríl eins
og hann getur bestur orðið. Og ekki fraus saman að
þessu sinni, sumar og vetur en lengi batt ég vonir við
að svo yrði. Í forlagatrú minni liggur nefnilega trú
á mörgu sem ýmsir kalla hindurvitni en ég kalla
alþýðuvísindi. Reyndar hef ég líka heyrt hið sama
kallað heimsku, óvísindalega útskýrt kjaftæði, en
það angrar mig minna en ekkert. Vísindamenn sperrast
við að sanna og afsanna eitt og annað. Sumt hefur
tekist annað ekki. Sem dæmi vita sauðfjárbændur að
kindur bera oft í kringum nýtt eða fullt tungl og
einnig að lömbin fara að hrynja úr þeim ef rignir.
Kannski á hið síðast nefnda skylt við það þegar
maður skrúfar frá krana þegar einhverjum er mál að
pissa en getur ekki, veit ekki. En hvað um það, þetta
eru alþýðuvísindi sem ég veit ekki til að neinn hafi
sannað. Svo er það saman með andlát. Þau eiga sér
flest stað á milli fimm og sjö á morgnana og einnig
fylgja þau tunglinu. Athugið bara hvenær flestar
dánarfregnir eru lesnar í útvarpinu. Afhverju þetta
gerist veit ég ekkert um, en ég veit að það gerist.
Margt annað spennandi fellur undir þennan flokk,
hindurvitna, að margra mati og kannski hefur okkur borið
af leið komin of mikið út á hinn endann. Ýmiskonar
spáfólk hefur sprottið upp eins og gorkúlur eftir
regn, margt af því er gott og getur án efa sagt fyrir
um óorðna hluti. Aðrir eru bara á rangri hillu og
ætti frekar að gera samning við bókaforlag. Ég telst
líklega frekar trúgjörn en á sama tíma ferlega
tortryggin. Ég veit ekkert hvernig það blandast. Það
hefur stundum komið mér í koll hvað er tilbúin að
trúa, hægt að ljúga mig fulla, á sama tíma hefur
það án efa líka þvælst fyrir mér hvað ég er
stundum full grunsemda. Niðurstaða er því sú að ég
veit ekkert hvað mér finnst eða hvað ég vil, eða er
það ekki?
Með beggja blands kveðjum úr Borgarfirðinum
Það var ekki fyrir margt löngu að undarlegir hlutir
fóru að koma fyrir mig. Ekki svo að skilja að það
hafi ekki oft gerst áður en í þetta sinn var tíðni
viðburða hærri, svo há að meira að segja ég tók
eftir því, sem er óvanalegt. Vinir mínir segja að
fáfundinn sé meira viðutan persónuleiki, ég taki ekki
einu sinni eftir því þótt einhver mæti ber á
svæðið. Þetta er nú ekki alveg satt, en samt nokkurt
sannleikskorn falið í því, eins og flestum
almannarómi. En hvað um það, þetta byrjaði allt með
því að draumfarir mínar voru æði skrautlegar. Mikið
var flett upp í draumráðningarbókinni, sem ekki gaf
annað en loðin svör. Síðan tóku við undarlegir
viðburðir á daginn. Fólk í undarlegum fötum fór að
bera fyrir augu, í tíma og ótíma. Spurning dagsins var
hvort verið væri að taka upp kvikmynd víða um
Vesturland eða hvað? Ekki þorði ég að hafa orð á
þessu þar sem enginn talaði um þetta og því hluti
viðkomandi að vera einungis til í mínu höfði. Úff,
mig var farið að sundla yfir þessu öllu saman.
Greinilegt var að allt stefndi í langa og stranga vist
út við sundin blá. Þetta fólk átti það líka til
að hafa með sér undarlega skepnur, skopútgáfu af
hestum, meira í líkingu við einhyrninga og þess
háttar furðuverur. Allt var kórónað þegar borgin
fyrir ofan bæinn breyttist í gullslegna höll. Þá var
mér allri lokið, viðurkenndi ósigur minn, tók fram
símaskrána og leitaði að orðinu
........KLEPPUR. Þá vaknaði ég!!!!
Með draumkenndum kveðjum úr Borgarfirðinum
Ekki fyrir margt löngu fórum við hjónakorn á
sýningu ungmennafélags Reykdæla "Þið
munið hann Jörund" frábær sýning í alla staði
og allir standa sig með mestu prýði. Erfitt að benda
á einhvern einn og segja að hann hafi verið bestur. En
það sem mér finnst svo frábært við þetta leikrit er
hið skemmtilega háð sem Jónas, höfundurinn, laumar
inn um ýmsa siði okkar Íslendinga er þóttu
sjálfsagðir hér í eina tíð. Eins og að spýta hér
og hvar. Hversu auðvelt hefur verið að viðhalda ýmsum
sjúkdómum þar sem hrákadallar stóðu í hverju horni,
fullir að ýmiskonar gúmmilaði. Ojjjjjjj grængolandi
hrákaslummur syntu þar innan um hinar brúnu sem fengu
lit sinn að tuggutópaki er einkum karlpeningur
brúkaði. Hvar ætli þessi herlegheit hafi verið losuð
á meðan var og hét? Svo var það blessuð lúsin. Mér
dettur oft í hug gáta sem faðir minn kenndi mér fyrir
mörgum árum. Hún er á þessa leið. Maður leitaði
að því sem hann vildi ekki hafa og fór með það sem
hann fann ekki. Hann var sem sagt að leita lúsa. Ég
veit nú ekki til þess að lúsin hafi verið talin
ómissandi, eins og fram kemur í áður nefndu leikriti,
en án efa höfum við verið grálúsug samt. Og enn
eimir af því að fólk skammast sín fyrir að segja
frá því að börnin þeirra hafi fengið lús, þótt
nú á dögum hafi hún ekkert með þrif eða óþrif að
gera, eins og var í gamla daga. En þá var vitað að á
sumum bæjum var alltaf lús viðloðandi og heimilismenn
kemdir og skoðaðir vandlega ef einhver hafði komið í
heimsókn frá lúsa-bæ. Væntanlega hafa þeir hinir
sömu verið kallaðir lúsablesar. Held að ég hætti
þessari lúsa-umræðu. Mig fer að klæja bara við
tilhugsunina. Kunnugleg og heimilisleg hljóð berast úr
sjónvarpsholinu enda klukkan orðin margt. Best að fara
að ýta við mínum heitt elskaða og koma sér til
fundar við Óla lokbrá.
með gamalsiðskveðjum úr Borgarfirðinum
Eins og flestir mínir nánustu vita er ég mikill
lestrarhestur. það kemur varla fyrir að ég klári ekki
þá bók sem ég byrja á. Þó hefur það komið fyrir.
En núna á dögunum rakst ég á bókina um hjátrú
eftir Símon Jón Jóhannsson. Ekki var að sökum að
spyrja, ég hóf lesturinn. Þar var meðal annars
skrifað um að sofi menn með sokkana sína undir
höfðinu geti þeir ekki dáið. Ég hefði reyndar
haldið að það væri akkúrat öfugt, sérstaklega ef
sokkarnir eru ekki hreinir. Þeir myndu hreinlega deyja af
ólykt. Ímyndið ykkur hvernig það er að hafa
táfýlusokka undir höfinu á sér á meðan maður
sefur. Það hlýtur að vera óbærilegt ;-) Annars er
það helst að frétta hér í Tungunum að norðan
svælingur hefur verið ríkjandi hér og ráðið lögum
og lofum. Skíta kuldi brrrrrrrrr. Meira að segja
hundarnir hafa ekki mikinn áhuga á að vera úti og
láta því heimilisfólk varla vita þegar gestur rennur
í hlað. Annars var dagurinn sérstaklega góður,
þrátt fyrir kuldabola. Mikið af skemmtilegu fólki rak
hér inn nefið í dag, bæði fjölskylda og vinir.
Heppilegt að ég skyldi ekki frysta allar terturnar sem
voru til síðan á páskum. Það var því hægt að
bjóða með kaffinu að góðum og gömlum íslenskum
sið. Ekki slæmt. Undir kvöld voru síðan einhverjir
að skemmta sér á fjórhjólum á Ararnholtsengjunum.
Hef grun um að þar hafi Baulufeðgar verið á ferð, en
þar sem forvitni mín var ekki nógu mikil, nennti ég
ekki að krækja mér í kíki til að sannreyna þá
kenningu mína. Stjörnufans lýsti síðan upp
hinminhvolfið rétt í þann mund sem ég gekk niður
stigann til að fara á stefnumót við koddann minn.
Góður dagur að kveldi kominn.
með pólstjörnukveðjum úr Borgarfirðinum
Heilir og sælir góðir hálsar. Sannarlega er langt
síðan ég hef komið hingað inn í vinnslu gluggann
minn til að rita fréttir til ykkar. Tvennt hefur einkum
valdið því. Í fyrsta lagi skortur á klukkutímum í
sólarhringunum, sem líklega hefur nokkuð að segja og
hins vegar skortur á forriti til að vinna í. Því
hefur verið kippt í liðinn og svo er bara að sjá
hvort tímunum í sólarhringnum fjölgar eitthvað á
næstunni. Næstu daga mun ég setja inn nokkra pistla úr
sveitinni er undirrituð hefur safnað á lager í
forritisskortinum, mér og vonandi ykkur til skemmtunar.
Alla vega er komið líf á síðuna sem er gott.
Með lifandi kveðjum úr Borgarfirðinum
Nú liggur frúin á Borgum bara í pest og skrifar
fátt og lítið á málgagn Vesturlands þessa dagana. Er
ekki að efa að góðir menn og konur halda uppi merki
undirritaðar á meðan hún vermir bæli sitt að mestu.
Sakna mun þó starfa sinna í næsta blaði undir
fréttakornum en úr því mun bætt er heilsan kemur til
baka. Í umheiminum Íslandi ber það hæst um þessar
mundir að tíu litlir negrastrákar eru að tröllríða
samfélaginu og sanna enn og aftur að oft veltir lítil
þúfa stóru hlassi. Þessi litlu gaurar hafa orðið til
þess að ýmsir afbakaðir textar fljúga nú um landið
á tölvum landmanna og er ugglaust misjöfn skemmtan
manna yfir þeim boðskap er þar kemur fram. Sem krakki
söng ég lagið um þessa negragutta er gengið var í
kringum jólatréð en ekki annan tíma. Ekki minnist ég
þess að verið væri að styngja neinn rasistaboðskap,
alla vega hugsaði maður þetta ekki út frá því.
Ótrúlegt að lagið hefði verið sungið við þetta
tilefni ef sú hugsun hefði legið að baki. Ekki varð
ég svo fræg að eignast umrædda bók en sá hana hins
vegar í bókasafni fyrir ótal árum og fannst lítið
merkileg. Sú eina hugsun sem ég minnist í tengslum við
þetta lag eða texta réttara sagt var sú að mér
fannst þessir strákar með eindæmum óheppnir og fannst
svo sem alveg að þeir gætu hafa átt heima í
Borgarnesi eins og hvar annars staðar. Að þeir væru
með dökkan hörnundslit hafði ekkert með málið að
gera, það var einfaldlega verið að syngja um 10
stráka sem voru að vesenast eitthvað með þessum
afleiðingum. Hins vegar er svo sem ekkert að marka það
þótt ég hafi ekki fattað að um heilberan rasisma var
að ræða, því eins og áður hefur hér komið fram
var ég og er með ólíkindum einföld og hef að
sjálfsögðu ekki fattað að eitthvað væri athugavert
við að syngja um negrastráka í stað hvítra eða
gulra. Enn og aftur sannast að sælir eru einfaldir,
þeir fatta ekki hvað þeir eru vitlausir.
Með einföldum veikindakveðjum úr Borgafirðinum
Í fréttum er þetta helst, eins og hljómað hefur í
ríkisútvarpinu í fjölda ára. Í dag héldu afkomendur
Konráðs og Margrétar sem eru forelrar mínir upp á 50
ára gullbrúðkaup þeirra hjóna með pompi og prakt
uppi á Hraunsnefni. Afmælið sjálft var 19. október en
ekki var hægt að halda upp á tímamótin þá, nema oss
hjónunum á Borgum var boðið í forláta kvöldverð
að Kjartansgötu 5, sem eru mín foreldrahús. Við
systkinin fórum á kostum í afmælinu. Settum á svið
söngleik, byggðan á æskuminningum okkar úr
foreldrahúsum. Okkur fannst þetta svo gaman sjálfum að
vonandi hefur það smitast út frá sér. Nokkrar
veigamiklar æfingar voru haldnar og gífurleg kátína og
hlátur fylgdi þeim. Komu þar í ljós leyndir
hæfileikar okkar systkinana sem mál var orðið til
vegna þeirrar staðreyndar að frumburðurinn,
undirrituð verður fimmtug í byrjun næsta árs. Er ekki
að efa að hæfileikar þessir munu nýtast
systkinahópnum um ókomin ár. Þema dagsins voru
minningar og var lagt upp með að gefa foreldrum okkar
góðan skammt af þeim. Auk ofan greinds söngleiks
fengum við leynigesti til að mæta, Margréti
Brynjarsdóttur og Gísla Grétarsson, dóttur mína og
tengdason, sem stunda tónlistarnám í Svíþjóð
norður. Var leyndarmálið svo vel falið að ekkert lak
í eyru heiðursgestanna. Var yndilslegt að sjá á þeim
undrunarsvipinn þegar þau áttuðu sig á því að
meðal veislugesta væru þessir farfuglar frá
Svíþjóð. Barnabörnin stigu á stokk í löngum bunum
og fluttu afa sínum og ömmu tónlist, leiki og söng á
þessum tímamótum. Er með ólíkindum hversu
hæfileikar afkomendanna koma snemma fram miðað við að
við foreldrarnir erum eiginlega núna fyrst að áttta
okkur á því hversu mikið af hæfileikum við höfum.
En þetta telst líklega þróun. Í lokin gáfum við
börnin heiðursgestum dagsins mynd sem Bjarni Þór
listamaður á Akranesi gerði að okkar beiðni. Var þar
um að ræða mynd af þeim hjónum með því sem þau
hafa dundað sér við gegnum árin. Meðal annars mátti
þar sjá marhnút veiddan á Hólmavík, hestinn Skugga
frá Efra Seli, loftpressu, saumavél, kjötskrokk, hamar,
tjald og prímus svo eitthvað sé nefnt. Allt sem tengist
farsælu lífi heiðurshjónanna á Kjartansgötu 5.
Góðum degi lauk með því að ættarhjónin stigu dans
undi söng og spili leynigestanna og við hin fylgdum í
kjölfarið. Er ekki að efa að allir fóru glaðir og
sáttir heim á leið.
Á þessum sama degi var mér einnig boðið að vera
veistlustjóri í Dölum vestur á árlegum haustfagnaði
Dalamanna. Varð ég af ofangreinum ástæðum að
afþakka það glæsta boð. Hefði án efa verið gaman
að skemmta sér með frændum og vinum í Dölum en vegna
skorts á kólbúnaði var það ekki hægt í þetta
sinn. Verður að vonum unnin bráður bugur á þeirri
meinsemd.
Með dúndrandi kveðjum úr Borgarfirðinum
Það er sitt hvað að segja fréttir og fréttir.
Þegar maður vinnur við fréttaskrif eins og
undirritaður kemur fljótlega í ljós að vit verður
að vera til staðar til að skilja hafrana frá
sauðunum. Stundum eru hlutir sagðir í eyru blaðamanns
sem eins gott er fyrir viðkomandi og einnig miðilinn sem
hann vinnur hjá að séu rækilega skoðaðir með
tilliti til sannleiksgildis, áður en það fer í
loftið. Svo eru það fréttir úr sveitarfélaginu.
Hvað eru hinir kjörnu fulltrúar að geraog er það í
samræmi við þau loforð sem gefin voru þegar þeir
voru áhrifalausir almúgamenn. Er fólkið ánægt með
vinnubrögðin eða þarf að spýta í lófana og gera
betur. Það er ekki síst hlutverk héraðsfréttablaða
að halda stjórnendum iðnum við kolann og vera þeim
aðhald og gefa þeim hæfilega ráðningu, sé þess
þörf. Sumir lesa aldrei þessar fréttir, finnst sem
þess háttar frásagnir, eins og hvaða götur eigi að
fara að skipuleggja eða hvort búið sé að setja á
einstefnu í einhverri götu eða kaupa
kúkaeyðingarstöð, þurrar hundleiðinglega fréttir
sem ekkert sé gaman að. Þá eru það fréttirnar úr
mannlífinu, sem samt sem áður geta snúið að
stjórnendum viðkomandi sveitarfélags, en koma ekki fram
í bókunum þess. Þar eru fréttir eins og búið að
stela hraðahindrunum, rollur vaða yfir allt, vatnið er
vont hjá nýju vatnsveitunni, fjallskil eru í mesta
ólestir. Við öllu þessu þarf þá að fá svör hjá
þar til bærum yfirvöldum þ.e. hvað eigi að gera til
úrbóta. Sumir lesa eingöngu þessar fréttir. Svo eru
það löggufréttirnar um hraðakstur, innbrot, bakkus
við stýrið og annað svipað. Ekki má gleyma listinni,
sem mörgum finnst ómissandi, en jafn mörgum óþolandi.
Þar er nátengt efni sem við nefnum menningu. Hvað eru
íbúarnir á hverjum stað að gera sér til skemmtunar
og ánægjuauka? Allt sem maðurinn gerir er auðvitað
menning en við erum ekki alveg að tala um það hér,
heldur meira svona á afþreyingarsviðinu. Er verið að
setja upp leikrit, æfa söngleik, vera með tónleika,
sýna dans eða halda málverkasýningu? Svoer það
síðast en ekki hvað síst, hvað finnst mér vera
frétt. Í mínu tilfelli af því að ég er
Borgfirðingur finnst mér kannski afar merkilegt að
byrjað sé á gatnagerð í Varmalandi af því að þar
hafa ekki verið gerðar götur fyrir íbúðarhús í
langan tíma og eins að Siggi skúrkur hafi verið
gripinn í Reykholti við að reyna að selja saklausum
sveitamönnum fullan kassa af flókaskóm á sama fót. En
svo eru kannski fjórir bændur að byggja fjós í Dölum
og Gæi gassalegi giljar meyjar þar, svo eintóm
vandræði hljótast af, það finnst mér kannski ekkert
sérstakt af því að ég er ekki Dalamaður. Við erum
nefnilega oft svo sjálfhverf að okkur finnst sem öllum
eigi að finnast allt merkilegt í okkar umhverfi og vita
allt um hvað er merkilegt hér, af því að við vitum
það og annað er náttúrulega fákænska. En ef við
skoðum málið betur, þá erum við í sömu skóm, ef
við förum í önnur héröð. Þar vitum við fátt og
lítið, en heimamönnum finnst við fávís af því að
við vitum ekki hið sama og þeir. Og því er komið
aftur að upphafinu, það þarf að kunna að skilja
hafrana frá sauðunum og reyna að vera með eitthvað
fréttnæmt frá öllum stöðum, þótt að sumum finnist
það fátæklegt og lítt merkilegt.
Með fréttasnápskveðjum úr Borgarfirðinum
Það er gaman að velta því fyrir sér hvað orðið
lykt hefur víðtæka merkingu. Reyndar er það svo í
minni málvitund að lykt er eitthvað sem er fremur gott
að finna en ef ó-i er bætt fyrir framan fer að fara
að orðinu mesti glansinn og því sem það á að
túlka. Svo er auðvitað orðið fýla, fnykur, stybba,
brækja, óþefur, pest, og ýmis forskeyti við orðið
lykt. Þar er fyrst að telja ó-ið sem ég nefndi
áðan. Að auki eru ýldulykt, skítalykt, svitalykt,
ælulykt, fjósalykt, klóaklykt, hlandlykt, fúkkalykt,
ilmvatnslykt, pústlykt og svo má lengi telja. En hins
vegar notum við yfirleitt ekki orðið lykt um suma
"lykt" Þar dettur mér í hug orð eins og
andfýla, bara af því að ég var að horfa á
ótrúlega auglýsingu um opal þar sem fólkið er
bókstaflega að tala ofan í hvert öðru og einnig af
því að meðan sú auglýsing rann yfir skjáinn hjá
mér kom hér sölumaður sem ég ákvað eftir hæfilega
nálgun að ég vildi halda mig sem lengst frá. Hann
hefur líklega ekki haft hugmynd um að í hverri
matvörubúð fæst bæði tannbursti og tannkrem. Svo er
það táfýla. Um hana hafa fæst orð minnsta ábyrgð
og aumingja sá sem með hana gengur, daglega dags.
Sérstaklega þegar viðkomandi er boðið inn í hús og
þarf að fara úr skónum. Eða eigum við að segja,
aumingja sá sem bauð honum inn. Út frá þessum
hugleiðingum er reyndar merkilegt að t.d. svitalykt
skuli ekki bara vera kölluð svitafýla, nema um
mismunandi ertandi lykt sé að ræða. Mild svitalykt sé
þá kölluð lykt en stæk svitafýla sé sem sagt
kölluð fýla. En þetta var nú allt vegna þess að ég
horfði á brot úr auglýsingu og fékk sölumann í
dyragættina. Merkilegt hvað hægt er að láta sér
detta í hug.
Með vel-lyktandi kveðjum úr Borgarfirðinum
Afhverju ætli að tíðindalítill tími sé kallaður
gúrkutíð? Hver ætli að hafi fundið upp á því að
nota þetta orð um ládeyðuna? Eiginlega er þetta
öfugmæli að mínu mati. Ef málið er hugsað til enda
þá er sem dæmi gúrkutíð í gróðurhúsunum þegar
gúrkurnar eru fullþroskaðar og hægt er að fara að
tína þær af plöntunni. Það er sem sagt gróska,
uppskerutími. En í fréttamennskunni er merkingin alveg
þveröfug. Afhverju má ekki bara segja tómatatíð eða
túttutíð eða hvað sem er. Bara svona hugmynd, alla
vega svo sem ekkert verra heiti en gúrkutíð. Í ýmsum
gamansögum gegna gúrkur svipuðu hlutverki og bananar
eða kannski kerti, þar sem banana var ekki að hafa.
Öryggið á oddinn, allur er varinn góður sagði nunnan
og svo framvegis. Ég man eftir því að eitt sinn að
garyrkjubóndi einn sagði gefa ágætum nunnum allar
þær gúrkur sem færu í annan flokk og væru því ekki
teknar inn til sölu. Þegar þetta birtist í ágætis
blaði sá einhver, sem líklega hefur verið með
saurugan hugsunarhátt, sig knúinn til að gera
athugasemd við þessa umsögn, sem þó var dagsönn. Svo
er lífið. En ég legg til að næst þegar lítið er
að gerast í heiminum og fréttamenn þurfa að vera að
snapa fréttir, sem reyndar oftar en ekki verður til
þess að þá er lífinu og menningu fólksins gerð
betri skil en á öðrum tímum, þau tímabil verði
kölluð tregðutíð því það er svo tregt að afla
frétta. þetta er ekki út frá orðinu tregi, eins og
sorg heldur tregur eins og erfiður, eins og einhver var
tregur til svars.
með tregum kveðjum úr Borgarfirðinum
Að undanförnu hafa stórir bílar verið að lenda í
vandræðum á borgfirskum vegum, ótrúlegt eða hvað?
Í langan tíma hafa íbúar kvartað yfir þessum
uppsveitavegum. Nýju bilarnir hanga varla saman eftir
einn bíltúr heim. Þarna er kannski komin ástæðan
fyrir því að dreifbýlisfólk keyrir um á druslum.
Það einfaldlega tímir ekki margmilljónkróna bílnum
á þessa skíta vegi. En hvað um það. Svo undarlega
vill til að í sveitum er líka til fólk sem er að
byggja og laga til hjá sér. Það vill líka laga
fjárhúsin sín og fjósin, byggja ný íbúðarhús og
annað í þeim dúr. Til þess að svo megi verða er í
nútímanum yfirleitt efniviður húsa fluttur á
áfangastað á stórum bílum. Ef verið er að steypa
upp, er steypan flutt á steypubílum, ef um einingar er
að ræða koma þær yfirleitt á löngum tengivögnum.
Þessir bílar eru ekki nein léttavara og þurfa að
sjálfsögðu nokkuð trausta undirstöðu til að komast
um. En hið dapra er að vegirnir okkar hér gera enn
ráð fyrir fimm tonna bedford vörubílum eða eithverju
álíka. Alla vega eru þessir slóðar sem við köllum
vegi ekki með burðargetu til að taka við þeim bílum
sem eru að flytja steypu og annað þyngra efni heim á
okkar hlað. Í sumar, í þurrkinum, hafa vegkantar
verið að sprynga undan bílum og ekki hefur ástandið
lagast þegar tók að rigna. Er ekki komin tími til að
við hættum að karpa við eldhúsborð hvers annars og
mótmælum hástöfum, opinberlega. Það sem þarf til
að landbyggin hafi jafna möguleika á við
stór-reykjavíkurhrepp eru sambærilegar samgöngur.
Hvort sem það er á landi eða lofti. Við þurfum vegi
og fjarskipti í sama klassa, þá eru okkur allir vegir
færir. Berjumst fyrir því!
Með vegalausum kveðjum úr Borgarfirðinum
Ég hef stundum verið að skoða ættir mínar að
gamni mínu, alltaf fróðlegt að sjá og finna út
hverjum maður er skyldur. Í því samhengi hef ég ögn
verið að hugsa um snobb og hvernig það er tilkomið
hjá fólki. Af hverju verður fólk snobbað og hvað er
það sem gefur því rétt til að vera það? Við
þessu er ekkert einhlýtt svar og margt sem hangir á
þeirri spýtu. Ég hef afar einfalda skoðun á fólki,
það er einfaldlega fólk. Sumir eru góðar og ærlegar
manneskjur aðir ekki. Að mínu viti á að snobba fyrir
þeim fyrrnefndu, en láta hina eiga sig. En svona
einföld skilgreining er ekki endilega viðtekin venja.
Sem dæmi var í gamla daga oft snobbað fyrir prestinum.
Hann gengdi merkilegra embætti en sauðsvartur almúginn,
eins og stundum var sagt. Hann hafði menntun sem flestir
í hans umhverfi voru án. En var hann eitthvað
merkilegri maður? það er sannarlega ekkert víst. Við
eigum öll sögur af prestum sem voru mestu fúlmenni,
flekuðu ungar stúlkur og gengust ekki við króanum ef
illa fór. Mér finnst að þessi menn hafi nú ekki
verið mikið til að snobba fyrir. Síðan var snobbað
fyrir hreppsstjóranum eða oddvitanum. Oft af því að
þeir voru fulltrúar hins veraldlega valds og höfðu
afkomu og líðan margar í hendi sinni. Margir þeirra
voru hinu sama marki brenndir og prestarnir og sömu sögu
má segja um sýslumenn. En samt er það talið flott að
hafa þennan flokk manna í ættum sínum. Hér áður
fyrr var það svo að ekkert var sjálfgefið að sá
gáfaðisti færi til mennta. Það fór eftir peningaeign
fólksins hans eða ef um fátækar fjölskyldur var að
ræða, að finna einhvern sem styrkt gat til náms. En
þeir sem höfðu ráð á að mennta sig, fengu líka oft
embætti sem ómenntaðir fengu ekki. Eins og áður segir
hafði það ekkert að gera með gáfur viðkomandi.
Margir hafa lesið frásagnir um gáfaða alþýðumenn er
aldrei höfðu tök á því að ganga menntaveginn en
lærðu tungumál, grasafræði og eitt og annað, bara af
bókum, án þess að taka próf. Margt af þessu fólki
var fátækt og reyndi aldrei neitt annað. Mátti þá
ekki alveg eins snobba fyrir því? Eftir þessar
hugleiðingar kemst ég að sömu niðurstöðu, enn og
aftur. Maður á bara að snobba fyrir góðu fólki,
óháð menntun. það eru þeir ættingjar sem maður á
að vera hreyknstur af því að vera ættum með, hinum
sem eru undirförulir, lævísir og svikulir, en hafa
kannski gífurlega menntun, á maður bara að láta
liggja milli hluta. Maður velur sér jú bara vini, ekki
ættingja.
Með snobb kveðjum úr Borgarfirðinum
Það sagði maður einn við mig í dag að ef mig
vantaði að selja eitthvað skyldi ég ráða Dani í
sölustörfin, þeir gætu selt allt. Skoðun sína
byggði hann á persónulegri reynslu sem hann var fyrir
í sumar. Ákveðið var í fjölskyldu hans að bregða
sér í heimsókn til þess lands er réð yfir Fróni í
ótal aldir, sem sagt Danmerkur. Eitt og annað var sett
á skoðunarlistann meðal annars hið fræga fjall Dana
Himmelbjerget sem við köllum hól. Viðmælandi minn
vissi ekki að ef stoppað er á ákveðnum stað við
rætur hólsins, virkar hann hærri en ella. Hann er hins
vegar dæmigerður Íslendingur og gengur ekki lengra en
hann þarf. Því keyrði hann hinu meginn og fann aldrei
fjallið, en kom að sjoppuröð á stað einum. Taldi
hann sig hafa vilst og fór því að spurði í einum
söluskálanum hvar Himmelbjerget væri. Undrun hans varð
mikil þegar honum var tjáð að staddur væri hann á
toppi þess, án þess að hafa gjört sér nokkra grein
fyrir því. Jafnframt var hann leiddur í allan
sannleikan um villu sína og sýnt fram á að ekki væri
sama hvar aðkoman væri. En úr því að búið var að
brjóta ísinn og menn höfðu tekið tal saman spurði
þessi kunningi minn hvað margir ferðamenn kæmu á
bungu þessa, ár hver. Ein milljón var svarið. Ein
milljón!!!!!????? Kunningi minn varð eins og
húsbóndinn í vísunni góðu að einu
upphrópunarmerki. Já og fer vaxandi var hin nánari
skýring sem hann fékk. Og nú varð sögumaður
virkilega hugsi. Til Íslands koma kannski í ár, ef
metið verður slegið um 500 þús. ferðamanna. Þeir
eru að heimsækja heilt land, sem þar á ofan er mikið
stærra en Danmörk öll. En á mishæð þessa koma
milljón manns, ár hvert. Bara þangað. Niðurstaða
kunningja míns var því, eins og í upphafi var getið
sú, að við þyrftum að fá Dani til að markaðssetja
Ísland. Það væri greinilegt að við kynnum ekkert til
þessara fræða, alla vega benti árangurinn ekki til
þess. Þeir eru kannski ekki með þvottabretti á
færibandi, samanber pistillinn á undan og kannski eru
aðrar aðstæður fyrir ferðamenn betri hjá þeim en
fyrrum nýlenduþjóðinni. En hvað sem því líður,
Danir geta greinilega selt allt. Annað hvort hafa þeir
lært það nýlega eða ekki viljað kenna okkur það,
á meðan við vorum undir þeirra hatti. Nema þeir hafi
verið svo klárir að passa sig á því að kenna okkur
það ekki, því þeir sáu að við hefðum mikið meira
úrval að bjóða, ef við kynnum að markaðssetja það
rétt. Alla vega eigum við hærri fjöll en hið danska
Himmelbjerget eða Himnabjarg eins og má útleggja það
á íslensku.
Með markaðskveðjum úr Borgarfirðinum
Ferðamannalandið Ísland!!! Við hjónakornin fórum
í ferðalag á dögunum um okkar fagra land. Það er nú
ekki fréttnæmt í sjálfu sér, þótt við séum ekki
duglegust allra að koma okkur í ferðalag. Hins vegar
fórum við ekkert mikið um hringveginn í þetta sinn
heldur var farið um aðra og smærri vegi, svokallaða
safnvegi eða bara sveitavegi. Þar hrisstumst við langar
stundir. Hlutir sem lagðir höfðu verið frá sér á
sillur og hillur í bílnum, duttu niður. Úrgangsventlar
farþega minntu óþægilega á sig þegar innra dót
vildi hrisstast út og eðal vagn fjölskyldunnra rumdi og
stundi yfir illri meðferð. Úff, fjölskyldan á Borgum
var á ferðalagi á íslenskum sveitavegum. Og svo erum
við hissa á slysum, útafakstri, veltum og vandræðum
útlendinga sem aldrei hafa kynst öðru eins. Svo erum
við hissa á því að traffík á suma af hinum
venjulegu "ferðamannastöðum" sem að liggja
malarvegir séu lítið sóttir. Og þetta er
ferðamannalandið Ísland þar sem sjálfrennireiðar
ferðalanga eru lagðar undir til að berja augum einhvern
foss eða gamlan torfbæ. Einhverjar milljónir í húfi
í þessu fjárhættuspili sem enginn veit hvernig fer.
Eins og ég er mikil dreifbýlistútta í mér finnst mér
með ólíkindum að árið 2007 séu enn vegir í byggð
á mínu ægifagra landi þar sem varla er akandi um nema
á 5 km/klst eða 105 km/klst og ekkert þar á milli. Nú
skil ég vel eiganda Bjarkalunds í Reykhólahreppi sem
sagði við mig í vor. Staðurinn gengur af því að
malbikið nær hingað. Eigum við ekki að reyna að
forgangsraða á þann hátt að allir landsmenn komist
heim til sín á þannig vegum að þeir geti leyft sér
að eiga eitthvað annað farartæki en postulana tvo,
hjólbörur eða hest?
með ferðalagskveðjum úr Borgarfirðinum
Þegar einhver er í sumarfíri þá er það yfirleitt
vegna þess að hann vinnur launaða vinnu aðra daga,
vikur og mánuði ársins. Hins vegar fara þeir sem eru
eigin húsbændur einnig í sumarfrí eða taka sér frí
yfir sumarið, ef viðkomandi getur komið því við. Oft
er þá farið eitthvað því annars er hætt við að
sá hinn sami hafi ekki mikinn frið. Því er
málvitundin á orðinu sumarfrí tengd því að fara í
ferðalag, nema hjá launamönnum. Þeir fara í sumarfrí
en geta alveg eins verið heim í fríinu, enda oft spurt:
Fórstu eitthvert í sumarfríinu? En þeir sem vinna
heima hjá sér eins og bændur, fara ekki í sumarfrí,
eða við köllum það ekki svo. Þeir fara frekar í
ferðalag enda eru bændur oft afar uppteknir á sumrin
við heyskap þótt það hafi sannarlega breyst við
tilkomu öflugra heyvinnuvéla. Mér finnst afar gaman að
heyra af því að bændur í mínu umhverfi eru farnir
að leyfa sér að fara í frí á sumrin, þ.e. fara í
ferðalag, ekki bara á haustin þegar farið er að húma
eða á vorin áður en sauðburður hefst. þetta segir
mér að þessi stétt hefur í æ ríkari mæli tíma til
að líta upp frá puðinu og koma sér af hlaðinu endrum
og sinnum. En vonandi halda landmenn áfram að fara í
frí, breyta til og gera eitthvað allt annað en grár
hvers dagurinn býður upp á, hverri sál til
uppfyllingar og yndisauka.
Með fríum kveðjum úr Borgarfirðinum
|